Ölçü ölçek yanlış olursa!..

GÜNCEL - 13-04-2020 23:28

 

Ölçü yanlış olursa ölçek de yanlış olur.İki yanlıştan bir doğru çıkmayacağına göre,ölçme de yanlış olur.Dolayısıyla ölçüsü,ölçeği yanlış olanın doğru ölçmesini beklemek,budalalık olmaz mı?

İşin tuhaf tarafı da bu tür bir budalalığın giderek yaygınlaşması ve her yeri kuşatıyor olmasıdır.İçinde yaşadığımız “hüsran asrı”nın en kötü ciheti,insanoğlunun böylesi bir kuşatılmışlıkla yüzyüze kalmasıdır.

Şurası bilinir ki her din,her ideoloji önce ortaya bir “ölçü” ile çıkar ve ortaya kendi “ölçeğ”ini kor;sonrada ölçmesini yapar.Ölçer.tartar,biçer…Ölçüsüne,ölçeğine ve ölçmesine göre “olur” ya da “olmaz” der.Bununla kalmaz,tahlilde ve terkibde bulunur,iddialar edinir…Edindirir…

Yani asl olan ölçüdür,ölçekdir…Ölçüsüz,ölçeksiz “varlık”,imkan dahilinde olmadığı gibi “inşa” ve “imar” da mümkün değildir.İllâki bir ölçü ve ölçekle varoluştan bahsedebiliriz.Aslında bizler bir “kader”in,bir ölçünün eseriyiz.Sadece bizler mi?Elbetteki değil;varlıklar aleminde var olan her şey ölçünün,malum kaderin eseridir.

İmar ve inşa bir kader iledir,bir ölçü ve ölçek iledir…Kıymetlendirmek,değer biçmek de…”Helal” ya da “haram”,”güzel” ya da “çirkin”,”doğru” ya da “yanlış”,”olur” ya da “olmaz” ölçü ister;ölçek ister.

Öyleki “selam” da bir ölçü ile,”merhaba” da!”Dua” da bir ölçü ile.”beddua” da!”Savaş” da bir ölçü ile,”barış” da!”Sonbahar” da bir ölçü ile,”bahar” da!”Gül” de bir ölçü ile,”har” da!”Yağmur” da bir ölçü ile,”kar” da!”İddia” da bir ölçü ile,”dava” da!Bir ve beraber olmak da!

Okurken bir ölçü ile okur,dokurken bir ölçü ile dokuruz.Tanımlarımızı,tanımlamalarımızı;anlamamızı ve anlamlandırmamızı bir ölçüye istinad ettirmeye mecburuz.Hiçkimse,hiçbirşey “hariç mine’l kader” olmaz,olamaz!Yahut “ hariç ez kanun”um,”kanun”dan,”kader”den,”mizan”dan,”kıstas”tan,”ölçü”den muafım diyemez!Tenkidimiz ve takdirimiz,tahlilimiz ve terkibimiz,tahrimimiz ve teklifimiz hep gider bir ölçüye dayanır.Güftelerimiz ve bestelerimiz bile!..

Demektir ki,ölçüsüz,ölçeksiz hiçbirşey olmaz.Herşey bir ölçü ve ölçek ile!Binaenaleyh insanoğlunun en zaruri bilmesi,ölçü-ölçek bilmesidir...En kadim “farz”ı,ölçü-ölçek farzıdır...En muhterem kazancı,ölçü-ölçek kazancıdır…En vahim kaybı,ölçü-ölçek kaybıdır…

Bütün kötülüklerin,haksızlık ve hukuksuzlukların,zulüm ve vahşetlerin ana sebebi, kayıpların en vahimi olan ölçünün kaybıdır;ya da ölçünün,ölçeğin yanlış olmasıdır.Yüce Tanrı’nın bu husustaki emri oldukça dikkat çekicidir.O da:”Vezinû bi’l kıstâsi’l müstakîm”, yani “dosdoğru bir ölçü ile ölçünüz!”emridir.Bununla yetinilmez şu denilir:”Festakim kemâ umirte”.yani “emrolunduğun gibi dosdoğru ol!”Ki bu son ilahi emir,peygamberi en çok yaşlatan emirdir.

“Dosdoğru ölçü” ile ölçmek,dosdoğru ölçü ile “dosdoğru”yu olmak,bir temenni değil;bir emirdir.Adam olmak,mü’min olmak şaşmayan “ölçü”ye ve “ölçeğ”e sarılmakladır.”Allah’ın ipi” olarak nitelendirilen ölçüyü gözetmeyenlerin,ya da keyfine ve çıkarına alet edenlerin ne adamlığı olur;ne de mü’minliği!Ne kerametleri olur,ne de şerefleri!

Bendeniz dahil olmak üzere herkes şu suali kendisine mutlaka bir defa değil,her an sormalıdır.Her an soramıyorsa bari her gün sormalı.Ölçüm ne?Ölçeğim ne?Neye göre?Hanği kıstas ile?Ölçülü müyüm,ölçüsüz müyüm?Ölçekli miyim,ölçeksiz miyim?En basitinden boyumu-bostumu ne ile ölçüyor,kilomu ne ile tartıyorum?

Dinimin,diyânetimin;idaremin,siyâsetimin;davamın,ülkümün;atıp-tutmamın,alıp-satmamın.seçip-seçilmemin bir ölçüsü var mı?Varsa nedir?Daha nice sorular…

Bu soruların cevapları gösterecek ki “ölçü” ve “ölçek” en öncelikli ve de  en ehemmiyetli olanı!En gerekir olanı!En farz olan!..Üstelik “farz-ı kifâye” değil,”farz-ı ayn” olanı!

Daha öncede de belirtildiği gibi ölçüsüzlük girdabına düşende ne din olur,ne diyânet!Ölçünün yitikleştiği yerde ne millet olur,ne milliyet!Ne hars olur,ne medeniyet!Ne siyâset olur,ne riyâset!Ne aile olur,ne devlet!Ne erdem olur,ne şahsiyet!

Ölçüsüzlük varsa bir yerde,ölçeksizlik hakim olmuşsa, orada bir şey var,tek bir şey:Kıyamet!Evet böylesi bir yerde “Salih”ler hımıldır,”sefih”lerse şöhret!..Hak-hukuk yitik!..Adalet perişan!..Aşk yağma yığma!..Yolsuzluk,yolsuzluk diz boyu!..Ahbab-çavuş münasebeti deme gitsin!..Soysuzluk moda!..Naehiller ehil…Vessaire.

Ehl-i ilim ve ehl-i irfandan şunu öğrendik,daha doğrusu belledik ki,”şâhid”lik de ölçü ile “sâhib”lik de!Ölçüsüz ve ölçeksizlerin şâhidliği olmaz!Şâhidliği olmadığı sâhibliği de olmaz!İ’tiraz ve i’tirafları da !

İngiliz filozofu F.Bradley diyorki:”Bir insan dindar bilindiği halde ahlaklı değilse,ya bâtıl olan inanca din adını vermektedir;ya da sahtekârdır.”Bendeniz de buna bir şey ilave ederek,peki ya ölçü bâtıl,ölçek sahte ise?Aslında kanaatimce Bradley’in de demek istediği budur.

Unutmayalım ki tarih, ölü diller,kültürler, milletler mezarlığıdır.Bu mezarlığa dilimizi,kültürümüzü, milletimizi katmak isteyen sayısız ölçü cahili ve ölçek fukarası bedbaht var.Bu bedbahtlara göz açtırmamak için fıtratımızın kaidesi olan ölçüye dikkat etmeye her zamankisinden daha çok bu gün mecburuz.

Ölçüsüzler,ölçeksizler ülküsüzlerdir.Ülküsüzler de boğazlarında kıl taşıyanlar!..Bunlara yapılabilecek tek iyilik de onlara “kızıl elma” yı ısırtmaktır.Çünkü “kızıl elma” bir ölçünün adıdır,bir ölçeği işaret eder.Bu elmayı ısırmakla,boğaza çöreklenmiş kıldan ancak böyle kurtulabilirler.

Benim bahçıvanla kavgam,gül kavgasıdır…Davam,gül davası!Kafam kırılmış,gözüm çıkarılmış ne çıkar?Fikir bahçesinde de kavgamız,ölçü kavgasıdır.Bahçıvanla yapılan kavganın başkaca da bir sebebi yoktur.Zira yalanın esah sayıldığı yerde nasıl ki her şey talan oluyorsa,ölçüsüzlüğün olduğu yerde,ya da yanlışın ölçü edinildiği yerde de aynen her şey talan olur.

Yine nasıl ki Marguez,eski ceketini sırtına almadan yazamıyor,yahut eksiklik duyuyorsa,şahsen ben de ölçüm olan ülkümün aynasına kendimi tutmadan yazamıyorum.Marguez’in aksine eksiklik değil,tümden bir savrulma olarak görüyorum.

Bundan ötürü olacak ki ölçü,”fevr”e yani hemen gözetilmesi gerekene bağlıdır.Bunu söylememdeki kastım,”fevr”e(hemen yapılması gerekli olan)husus ile “terahi”ye(bilahare yapılması gerekli olan) hususu biribirinden ayırmaktır.

Zira benim ülkem,benim milletim;Benim Ecem,benim Ükem düştüğü ahlâki sefalet ve manevi yozlaşmadan ancak ve ancak kendi fıtratına münhasır ölçüyü edinerek kurtulabilir.

“1”in dışında bütün sayılar bana yabancıdır.Ölçüm,işte o “bir” olandır!Beni “biricik” edecek olan da o “bir”den başkası değildir!

“Muradımın şem’i yanmaz mı?”Ne demek,elbetteki yanar!Bir şart ile:Ölçü ile!..Ölçek ile!..

 

                                                                                                                                              Gülhan Haliloğlu

 
Günün Diğer Haberleri